ENGELLİLERİN SORUNLARI TARTIŞILDI

13 Mayıs 2019 Pazartesi, 11:54

Türkiye Sakatlar Derneği Burhaniye Şubesi tarafından düzenlenen ve konuşmacı Adem Kuyumcu’nun katıldığı seminer’de engellilerin yaşam standartları konuşuldu.

Burhaniye Raha Yurdakul Kültür Merkezinde yapılan toplantıda, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Müdürlüğü bünyesinde yer alan, ‘Ulusal Özürlüler Veri Tabanı’na (Özveri) göre, 2014 yılı Haziran ayı itibariyle ülkemizde, veri akışı sağlanabilen yetkili sağlık kuruluşlarından engellilik raporu almış bir milyon 802 bin 863 engelli birey yaşamaktadır. Kayıt dışı verileri de göz önüne aldığımızda yaklaşık 9 milyon engelli bulunmaktadır. Engellilerle ilgili konular bakım hizmeti, aile eş ve çocuklar da dahil edildiğinde yaklaşık 40 milyon kişiyi ilgilendirmektedir diyen Yazar, Danışman ve Eğitimci Adem Kuyumcu, Engellilerin sosyal hayatta karşılaştıkları zorlukları ve yerel yönetimlerin bu süreçteki tutumunu “Engelsiz Şehirler” kitabı yazarı ve “Engelsiz Hayat Derneği” kitaplarını da yayınlayan Kuyumcu, Engellireni yaşamlarını. Zorluklarını kullananlara kanmayalım, gazete satanlar var, bunları almayın. Çünkü bunların engellilere hiçbir getirisi olmayan, sadece ticari menfaatlere nedeniyle çıkarılmış yayınlardır.

Belediyeler bu konuda çok yetersiz.

Kanunla beraber yapılacak olan tüm sokak, kaldırım, cadde, kamu binası ve sosyal mekanlar engelsiz erişilebilir tasarım ilkelerine uymak zorundadır deniliyor. Oysa konutlarda da gerekli düzenlemeler yapılmalı. Örneğin dört katlı olup asansör olmayan binalarda girişlerin engellilerin kullanıma uygun olarak düz yapılması gerektiği 1997 İmar Kanun’unda var. Maalesef denetim yapılmadığı için uygulanamıyor. Bugün daha çok görme engelliler ile ilgili uygulamalar konuşuluyor, biliniyor, oysa işitme engelliler için de düzenleme yapılmalı, hem görme engelliler için yürüme aksları hissedilebilir yüzey yollarıyla tamamlanmalı ve hem de işitme engellilerin duyacağı şekilde seslendirmeler olmalı. Ortopedik engelliler için de erişilebilir düzenlemeler dikkate alınmalıdır. Avrupa standartlarına baktığımızda, söz konusu düzenlemelerin çocuk arabası kullananlar için de gerekli olduğu gözlenmektedir.

Avrupa’da kentsel düzenlemeler nasıl Türkiye’yi bu açıdan bu açıdan nerede

Türkiye gelişim açısından Avrupa’dan daha hızlı. Ancak Avrupa’da 2002’den beri her bina engellilerin kullanabileceği ölçütlerde yapılıyor. Binalar, parklar, yollar ve bahçeler engelsiz mimariye uygun bir şekilde yapılıyor. Avrupa’da ayrımcılık yok. Engelli plajı ve engelli parkı gibi farklı yapıları göremiyoruz. Çünkü hepsi engelsiz mimariye uygun şekilde yapılıyor. Bir engellinin engel konumu tespit edildiğinde nasıl yaşayacağı konusunda rehabilite ediliyor. Ötekileştirmeyi ortak yaşanabilirlik üzerinden kaldırmış oluyorlar. Fakültelerde ve okullarda engellilerle iletişim dersleri yapılıyor. Engelsiz mimari kanunlar açısından zorunlu. Fakat Türkiye’de böyle bir uygulamaya rastlayamıyoruz. Engelsiz mimari detayları birçok yerde gereksiz görüldüğü için uygulanmıyor.

Engelliler Kanunu ile ilgili Belediyeler ne yapıyor

Kanunun tamamlanmasıyla birlikte uygulamalar için ek olarak verilen süreye rağmen yine sokakların engellerle dolu olduğunu yeni yapılan yapıların da buna uymadığını görmekteyiz. Bu yasanın uygulanabilir olması için önce zihniyet değişikliği gerekir. Belediyelere neden bu sorunu çözemediklerini sorduğumuzda yanıtı, engeli olmayanlar yurttaşlar için bile mimari herhangi bir çalışma yapamıyoruz cevabını almak istemiyoruz. Bu bağlamda belediyeleri eğitmeye karar verdik ve dört aşamalı bir program uyguluyoruz. Engellilerin erişilebilirliği adına bunun neden gerekli olduğunu kanuni, insanı ve sosyal boyutlarıyla ele alıyoruz. Uygulama aşamasında da eğitimler veriyoruz. Tek tek işçileri de eğitiyoruz. Uygulamada sorunun birinci kaynağı devlettir yeterli bir şekilde denetleme mekanizması yoktur. Yasayı uygulamayan kurumlar, belediyeler ve mücadele etmeyen engelliler sorumludur.

Mücadele konusunda parçalandık, altı tane federasyona sahibiz. Dünyada engelliler adına birden fazla örgütlenme sadece Türkiye’de var! Engellilerin üzerinden ajitasyon yaparak para toplayan kuruluşlar yüzünden engelliler toplumda acınacak bir konumda görülüyor. Erişebilirlik için bilinç ve derneklerin faaliyetleri önemli. İnsanlar genellikle “ben gerekli desteği yaptım mavi kapak topladım, rampa ve mimari düzenlemeler ise beni ilgilendirmiyor” diyor. Bu yüzden toplumda engelliye ve engelliler için planlanacak kentlere ilişkin bakış açısını değiştirmek gerek. Engellilerin hayata katılımını destekleyecek bir bakış açısı oluşturmak gerek. Geçen sene yapılan bir araştırmaya göre insanların yüzde sekseni engellileri sokakta görmek istemiyor. Büyük bir ötekileştirme ve ayrımcılık var. Eşit değiliz. Eğitimde, sosyal hayatta, seçme seçilme başlıklarında kötü durumdayız.

Kamuda Engelli çalıştırma oranı Yüzde

Engelliler için kamuda yüzde dört, özel sektörde yüzde üç engelli istihdam zorunluluğu var. Bu zorunluluğu ise daha çok şeker hastalığı, diyaliz, epilepsi gibi engel durumuna sahip kişileri çalıştırmak için tercih ediyorlar. Örneğin ortopedik engelliler tercih edilmiyor. Ortopedik engelliler işyerinde zor çalışma koşullarına sahipler. Çünkü görünen engeli olanlar tercih edilmiyor. Bütün bu nedenlerle yanıltıcı bir şekilde araştırmalarda uygunluk oranları yüksek çıkıyor. Geçekte ise durum oldukça farklı.

Engelliler olarak toplumdan, sorumlulardan beklentilerimiz var.

Eylem yaparak görünürlüğü ve farkındalığı arttırıp insanların zihniyetini değiştirmeliyiz. İnsanlar sosyal medyada, televizyonlarda çok duyarlı görünüyor. Fakat binanın girişine rampa yaparken, okula gönderilen engelli bireyimizin kendi çocuğu ile aynı sınıfta okumasını istemeyerek ve işyerindeki düzenlemeleri reddederek aynı duyarlılığı göstermemiş oluyorlar. Zihniyet ve bilinç insan haklarına saygı bağlamında şekillenmelidir. Engellilerin hayata katılımına saygı duymalıyız. Burhaniye’de yapımı tamamlanan Havuz ve tesisi inceledim. Bazı eksiklikleri var. Ama bunlar giderilecek türden. Avrupa’da milyon engelli turist var. Bunları biz Türkiye’ye getiremiyoruz. Çünkü yeterli şekilde engelli çalışmamız yok. Burhaniye’de ki engelli tesisinin de eksikliklerinden birisi buralara bungolov evleri yapılmalı. 3‘er, 4’er kişilik. Yaklaşık 30-40 adet. Gerekirse sizlere finansör de buluruz. Türkiye Avrupa’da tek olur. Bizlerde elimizden gelen gayreti gösteririz. Türkiye’de bir çok engelli takımı var. Bu takımları Burhaniye’ye getiririz. Bu Burhaniye’ye de önemli bir katkı sunar dedi. Konuşmaların ardından Yazar, Danışman ve Eğitimci Adem Kuyumcu’ya Burhaniye Sakatlar Derneği başkanı Gürsel Vardar tarafından çiçek ve plaket sunuldu. Vardar, katkılarından dolayı Burhaniye kaymakamı Hüseyin Öner ve Burhaniye Belediye Başkanı Ali Kemal Deveciler’e de günün anlamını belirten çiçek ve plaket sunumu yapıldı.

Şenol TORLAK

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Copyright © 2016 Powered by MOYWEB